多方

《尚shàng书shū·多duō方fāng》

惟wéi五wǔ月yuè丁dīng亥hài，王wáng来lái自zì奄yǎn，至zhì于yú宗zōng周zhōu。

周zhōu公gōng曰yuē：「王wáng若ruò曰yuē：『猷yóu告gào尔ěr四sì国guó多duō方fāng，惟wéi尔ěr殷yīn侯hóu尹yǐn民mín〈氏shì〉。我wǒ惟wéi大dà降jiàng尔ěr命mìng，尔ěr罔wǎng不bù知zhī。洪hóng〈引yǐn—矧shěn〉惟wéi图tú（鄙bǐ）天tiān之zhī命mìng，弗fú永yǒng寅yín念niàn于yú祀sì。惟wéi帝dì降jiàng格gé于yú夏xià，有yǒu夏xià诞dàn厥jué逸yì，不bù肯kěn戚qī言yán于yú民mín；乃nǎi大dà淫yín昏hūn，不bú克kè终zhōng日rì劝quàn于yú帝dì之zhī迪dí，乃nǎi尔ěr攸yōu闻wén。厥jué图tú（鄙bǐ）帝dì之zhī命mìng，不bú克kè开kāi于yú民mín之zhī丽lì，乃nǎi大dà降jiàng罚fá，崇chóng乱luàn有yǒu夏xià，因yīn甲jiǎ（狎xiá）于yú内nèi乱luàn。不bú克kè灵líng承chéng于yú旅lǚ，罔wǎng丕pī惟wéi进jìn之zhī恭gōng，洪hóng舒shū于yú民mín。亦yì惟wéi有yǒu夏xià之zhī民mín叨dāo懫zhì日rì钦qīn（𫷷xīn），劓yì割gē夏xià邑yì。天tiān惟wéi时shí求qiú民mín主zhǔ，乃nǎi大dà降jiàng显xiǎn休xiū命mìng于yú成chéng汤tāng，刑xíng殄tiǎn有yǒu夏xià。惟wéi天tiān不bú畀bì纯chún，乃nǎi惟wéi以yǐ尔ěr多duō方fāng之zhī义yì民mín，不bú克kè永yǒng于yú多duō享xiǎng。惟wéi夏xià之zhī恭gōng多duō士shì，大dà不bú克kè明míng保bǎo享xiǎng于yú民mín，乃nǎi胥xū惟wéi虐nüè于yú民mín；至zhì于yú百bǎi为wèi，大dà不bú克kè开kāi。乃nǎi惟wéi成chéng汤tāng，克kè以yǐ尔ěr多duō方fāng简jiǎn代dài夏xià作zuò民mín主zhǔ。慎shèn厥jué丽lì，乃nǎi劝quàn；厥jué民mín刑xíng，用yòng劝quàn。以yǐ至zhì于yú帝dì乙yǐ，罔wǎng不bù明míng德dé慎shèn罚fá，亦yì克kè用yòng劝quàn。要yào囚qiú，殄tiǎn戮lù多duō罪zuì，亦yì克kè用yòng劝quàn；开kāi释shì无wú辜gū，亦yì克kè用yòng劝quàn。今jīn至zhì于yú尔ěr辟pì，弗fú克kè以yǐ尔ěr多duō方fāng享xiǎng天tiān之zhī命mìng。』

「呜wū呼hū！王wáng若ruò曰yuē：『诰gào告gào尔ěr多duō方fāng，非fēi天tiān庸yōng（用yòng）释shì（斁yì）有yǒu夏xià，非fēi天tiān庸yōng（用yòng）释shì（斁yì）有yǒu殷yīn；乃nǎi惟wéi尔ěr辟pì，以yǐ尔ěr多duō方fāng大dà淫yín图tú（鄙bǐ）天tiān之zhī命mìng，屑xiè有yǒu辞cí。乃nǎi惟wéi有yǒu夏xià图tú（鄙bǐ）厥jué政zhèng，不bù集jí于yú享xiǎng；天tiān降jiàng时shí丧sàng，有yǒu邦bāng间jiān之zhī。乃nǎi惟wéi尔ěr商shāng后hòu王wáng，逸yì厥jué逸yì，图tú（鄙bǐ）厥jué政zhèng，不bù蠲juān烝zhēng，天tiān惟wéi降jiàng时shí丧sàng。惟wéi（虽suī）圣shèng罔wǎng念niàn作zuò狂kuáng，惟wéi（虽suī）狂kuáng克kè念niàn作zuò圣shèng。天tiān惟wéi五wǔ年nián须xū暇xiá之zhī子zǐ孙sūn，诞dàn作zuò民mín主zhǔ，罔wǎng可kě念niàn听tīng。天tiān惟wéi求qiú尔ěr多duō方fāng，大dà动dòng以yǐ威wēi，开kāi厥jué顾gù天tiān。惟wéi尔ěr多duō方fāng，罔wǎng堪kān顾gù之zhī。惟wéi我wǒ周zhōu王wáng，灵líng承chéng于yú旅lǚ，克kè堪kān用yòng德dé，惟wéi典diǎn神shén天tiān。天tiān惟wéi式shì教jiào我wǒ用yòng休xiū，简jiǎn畀bì殷yīn命mìng，尹yǐn尔ěr多duō方fāng。今jīn我wǒ曷hé敢gǎn多duō诰gào？我wǒ惟wéi大dà降jiàng尔ěr四sì国guó民mín命mìng。尔ěr曷hé不bù忱chén裕yù之zhī于yú尔ěr多duō方fāng？尔ěr曷hé不bù夹jiá介jiè乂yì我wǒ周zhōu王wáng，享xiǎng天tiān之zhī命mìng？今jīn尔ěr尚shàng宅zhái尔ěr宅zhái，畋tián尔ěr田tián，尔ěr曷hé不bú惠huì王wáng熙xī天tiān之zhī命mìng？尔ěr乃nǎi迪dí屡lǚ不bú静jìng，尔ěr心xīn未wèi爱ài；尔ěr乃nǎi不bú大dà宅zhái（度dù）天tiān命mìng，尔ěr乃nǎi屑xiè（泆yì）播bō天tiān命mìng；尔ěr乃nǎi自zì作zuò不bù典diǎn，图tú（鄙bǐ）忱chén于yú正zhèng。我wǒ惟wéi时shí其qí教jiào告gào之zhī，我wǒ惟wéi时shí其qí战zhàn要yào囚qiú之zhī，至zhì于yú再zài，至zhì于yú三sān。乃nǎi有yǒu不bú用yòng我wǒ降jiàng尔ěr命mìng，我wǒ乃nǎi其qí大dà罚fá殛jí之zhī。非fēi我wǒ有yǒu周zhōu秉bǐng德dé不bù康kāng宁níng，乃nǎi惟wéi尔ěr自zì速sù辜gū。』

「王wáng曰yuē：『呜wū呼hū！猷yóu告gào尔ěr有yǒu方fāng多duō士shì，暨jì殷yīn多duō士shì：今jīn尔ěr奔bēn走zǒu臣chén我wǒ监jiān五wǔ祀sì，越yuè惟wéi有yǒu胥xū伯bó（赋fù）小xiǎo大dà多duō正zhèng（征zhēng），尔ěr罔wǎng不bú克kè臬niè。自zì作zuò不bù和hé，尔ěr惟wéi和hé哉zāi！尔ěr室shì不bú睦mù，尔ěr惟wéi和hé哉zāi！尔ěr邑yì克kè明míng，尔ěr惟wéi克kè勤qín乃nǎi事shì。尔ěr尚shàng不bú忌jì于yú凶xiōng德dé，亦yì则zé以yǐ穆mù穆mù在zài乃nǎi位wèi，克kè阅yuè于yú乃nǎi邑yì，谋móu介jiè尔ěr，乃nǎi自zì时shí洛luò邑yì，尚shàng永yǒng力lì畋tián尔ěr田tián；天tiān惟wéi畀bì矜jīn尔ěr。我wǒ有yǒu周zhōu惟wéi其qí大dà介jiè赉lài尔ěr，迪dí简jiǎn在zài王wáng庭tíng，尚shàng尔ěr事shì，有yǒu服fú在zài大dà僚liáo。』

「王wáng曰yuē：『呜wū呼hū！多duō士shì。尔ěr不bú克kè劝quàn忱chén我wǒ命mìng，尔ěr亦yì则zé惟wéi不bú克kè享xiǎng，凡fán民mín惟wéi曰yuē不bù享xiǎng。尔ěr乃nǎi惟wéi逸yì惟wéi颇pō，大dà远yuǎn王wáng命mìng；则zé惟wéi尔ěr多duō方fāng探tàn〈冞mí〉天tiān之zhī威wēi，我wǒ则zé致zhì天tiān之zhī罚fá，离lí逖tì尔ěr土tǔ。』

「王wáng曰yuē：『我wǒ不bù惟wéi多duō诰gào，我wǒ惟wéi祗zhī告gào尔ěr命mìng。』又yòu曰yuē：『时shí惟wéi尔ěr初chū，不bú克kè敬jìng于yú和hé，则zé无wú我wǒ怨yuàn。』」